SZLAKI GŁÓWNE


MIĘDZYNARODOWY SZLAK R-11

Zaprojektowany od Aten w Grecji do Nord Kap w Norwegii. Na Suwalszczyźnie oznakowany tabliczkami z symbolem R-11, ma długość 173,6 km. Prowadzi wzdłuż Kanału Augustowskiego, od zachodu i północy otacza jezioro Wigry kierując się na Sejny, by w Ogrodnikach przekroczyć granicę polsko-litewską. Poza Suwalszczyzną szlak jest kontynuowany w kierunku granicy z woj. mazowieckim do m. Tarnowo przez Nowogród, Łomżę, Wiznę.

Przebieg szlaku:

Rzeka Ruż, nieopodal wsi Łączyn Włościański) – Tarnowo – Miastkowo – Czartoria – Jankowo – Nowogród – Szablak – Jednaczewo – Łomża – Kalinowo – Drozdowo – Niewodowo – Rakowo Czachy – Rakowo Boginie – Krzewo – Bronowo – Niwkowo – Wizna – Sambory – Rutkowskie – Burzyn – Szostaki – Mocarze – Chyliny – Pluty – Łoje – Racibory – Radziłów – Karwowo – Okrasin – Mścichy – Klimaszewnica – Białaszewo – Pieniążki – Łojki – Okół – Kacprowo – Ruda – Woźnawieś – Tajno Łanowe – Kopiec – Gabowe Grądy – Białobrzegi – Augustów – Studzieniczna – Sucha Rzeczka – Dalny Las – Danowskie – Bryzgiem – Płociczno – Sobolewo – Leszczewek – Stary Folwark – Wigry – Rosochaty Róg – Mikołajewo – Maćkowa Ruda – Wysoki Most – Pogorzelec – Białogóry – Sejny – Żegary – Dusznica – Ogrodniki.


PIERŚCIEŃ ROWEROWY SUWALSZCZYZNY

Szlak o charakterze transgranicznym, oznakowany tabliczkami z symbolem R-65. Przez Suwalszczyznę prowadzi w okolicy dwóch przejść granicznych z Litwą (Budzisko i Ogrodniki) oraz w terenie nadgranicznym z Białorusią i rosyjskim Obwodem Kaliningradzkim. Ma długość 316,3 km i tworzy zamkniętą pętlę z dwoma głównymi węzłami w Dowspudzie k. Raczek i w Żegarach k. Sejn, gdzie krzyżuje się z innymi ważnymi szlakami rowerowymi. Trasa na kompleksowe poznanie całego regionu Suwalszczyzny w kilka dni. Na trasie m.in.: Góry Sudawskie i Wiżajny, Puszcza Romincka i wiadukty w Stańczykach, Dolina Rospudy i Dowspuda z romantycznymi ruinami pałacu hrabiego Paca, a także Kanał Augustowski, Dolina Górnej Biebrzy, Puszcza Augustowska, Ziemia Sejneńska z Puńskiem i Sejnami. Szlak przechodzi przez tereny, gdzie w pierwszej połowie XIX wieku , w czasie gdy Polska była pod zaborami, wybitni Polacy nowatorstwem idei i reformami społeczno -gospodarczymi daleko wyprzedzali inne rejony. Rozpoczyna się w Dolinie Rospudy, przy pozostałości zespołu pałacowego Ludwika Michała Paca, wielkiego budowniczego i patrioty początku XIX wieku. Inny wielki reformator w rejonie to hrabia Karol Brzostowski, który był twórcą tzw. "Rzeczpospolitej Sztabińskiej". Utworzył m.in. huty, które produkowały pierwsze na ziemiach polskich maszyny rolnicze: kopaczkę elewatorową i mechaniczną dojarkę dla krów. W jego dobrach zainstalowany był pierwszy w Europie telegraf. Natomiast generał Ignacy Prądzyński był twórcą i budowniczym Kanału Augustowskiego - 102-kilometrowej drogi wodnej z 18 śluzami łączącymi dorzecze Wisły z dorzeczem Niemna - dzisiaj uznanej za zabytek sztuki hydrotechnicznej. „Pierścień Rowerowy Suwalszczyzny” - część południowa to również wielkie walory przyrodnicze Biebrzańskiego Parku Narodowego Puszczy Augustowskiej oraz mozaika narodowościowa i kulturowa pogranicza polsko – białorusko-litewskiego na terenie Zielonych Płuc Polski.

Przebieg szlaku:

Dowspuda – Raczki – Sidory – Rabalina – Wólka Folwark – Stara Kamionka – Kotowina – Bakałarzewo – Garbaś – Szafranki – Filipów – Supienie – Czarne – Białe Jeziorki – Rakówek – Przerośl – Stańczyki – Maciejowięta – Golubie (Puszcza Romincka) – Degucie – Pobłędzie – Użmauda – Mauda – Leszkiemie – Wiżajny – Michałówka – Potopy – Rutka-Tartak – Folusz – Kupowo – Majdan – Budzisko – Podwojponie – Jegliniec – Wojponie – Wojciuliszki – Puńsk – Trakiszki – Kompocie – Przystawańce – Tauroszyszki – Widugiery – Buda Zawidugierska – Sankury – Burbiszki – Radziucie – Żegary – Ogrodniki – Berżniki – Zelwa – Giby – Brożane – Rygol – Muły – Rudawka – Gruszki – Rubcowo – Żabickie – Starożyńce – Bartniki – Kopczany – Lipsk Murowany – Siółko – Dulkowszczyzna – Lipsk – Jastrzębna II – Krasnybór – Sztabin – Jaminy – Kopiec – Stare Tajno – Dręstwo – Barszcze – Pomiany – Reszki – Nowe-Rutki – Dowpsuda.


PODLASKI SZLAK BOCIANI

Szlak krajowy, oznaczony kolorem czerwonym. Szlak przebiega przez najcenniejsze pod względem przyrodniczym tereny nie tylko w Polsce, ale i w Europie. Łączy najpiękniejsze miejsca województwa podlaskiego, w tym 4 parki narodowe: Białowieski – najstarszy polski park narodowy, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Ludzkości - ostoja żubra, Narwiański - nazywany polską Amazonią, Biebrzański - największy park narodowy w Polsce - ostoja łosia oraz raj dla ornitologów, Wigierski – zespół jezior stanowiący jeden z najciekawszych i bezcennych krajobrazów naszego kraju. Podlaski Szlak Bociani jest znakowanym szlakiem rowerowym województwa podlaskiego liczącym 412,5 km. Dzięki tablicom informacyjnym można poznać życie i zwyczaje Bociana Białego oraz dowiedzieć się o miejscowościach i atrakcjach turystycznych na szlaku. Na Suwalszczyźnie jest fragmentem Podlaskiego Szlaku Bocianiego i ma tu długość 183,1 km. Prowadzi od Jasionowa nad Biebrzą do Stańczyk pod Puszczą Romincką. Przebiegając przez Suwalszczyznę łączy takie obszary chronione, jak: Biebrzański Park Narodowy, Wigierski Park Narodowy, Suwalski Park Krajobrazowy i Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej.

Przebieg szlaku:

Białowieża – Pogorzelce – Narewka - Lewkowo Stare – Eliaszuki – Suszcza - Odrynki – Narew – Trześcianka – Kaniuki – Doktorce – Suraż – Turośń Dolna – Baciuty – Bokiny – Kurowo - Pajewo – Tykocin –Pentowo (szlak łącznikowy) - Łaziuki – Zajki – Laskowiec – Dobarz – Osowiec-Twierdza – Goniądz – Dolistowo Stare - Jasionowo nad Biebrzą – Jaminy - Sztabin – Krasnybór – Rudawka – Mikaszówka – Strzelcowizna – Głęboki Bród - Czerwony Folwark – Wigry - Stary Folwark – Dębowo – Wołownia – Gulbieniszki – Błaskowizna – Stańczyki (412,5 km)


SZLAK FORTYFIKACJI POZYCJI GRANICZNEJ

Szlak tematyczny o charakterze transgranicznym. Oznakowany jest tabliczkami z symbolem R-68, ma długość 63,4 km.Prowadzi od trójstyku granic państwowych (Polski, Litwy, Rosji) w ok. Bolci koło Wiżajn, przez ufortyfikowaną poniemiecką linię obronną z II wojny światowej ciągnącą się wzdłuż rzeki Rospudy, do turystycznego węzła w Dowspudzie. Na trasie można zobaczyć m.in. wiele różnych typów schronów i fortyfikacji polowych, w tym trzy duże punkty oporu: w Filipowie, Bakałarzewie i Raczkach. Większość obiektów położonych jest na gruntach prywatnych, dojście do nich wymaga uzyskania zgody właścicieli. Niektóre obiekty są dobrze widoczne z drogi. Udostępniony turystycznie jest zespół obiektów w Bakałarzewie – skansen militarny prowadzony przez pasjonata Andrzeja Stróżyka. Łatwy dostęp jest również do schronu w miejscowości Prawy Las k. Przerośli. Od trójstyku w Bolciach, już bez oznakowania szlakowego, można kontynuować zwiedzanie powojennych obiektów militarnych na przygranicznym terenie Litwy. Przez drogę graniczną w miejscowości Grzybina przed Wiżajnami, można dojechać do litewskiego Wisztyńca, skąd trzeba skierować się na wschód do miejscowości Skardupiai i Vygreliai, gdzie znajdują się obiekty linii Mołotowa. Łatwo stąd wrócić do Wiżajn przez Sudawskie. Łączna długość takiej dodatkowej trasy wynosi prawie 55 km.


DOWSPUDA – STARY FOLWARK

Oznakowany kolorem niebieskim; dł. 40 km. Łączy ze sobą główne rowerowe szlaki regionu: Pierścień Rowerowy Suwalszczyzny, Szlak Bociani, Szlak Fortyfikacji Pozycji Granicznej z międzynarodowym R-11. W całości przebiega przez teren powiatu. Jako jedyny ze szlaków głównych przechodzi też przez miasto Suwałki.

Przebieg szlaku:

Dowspuda – Chodorki – Kurianki – Stoki – Franciszkowi – Józefowo – Kierzek – Dubowo II – Zielone Kamedulskie – Suwałki – Mała Huta – Leszczewo – Stary Folwark.