SZLAKI LOKALNE


"DO ŚW. MIEJSCA"

Oznakowany kolorem czerwonym; dł. 21,2 km. Przebiega przez miejscowości: Dowspuda, Kurianki, Jaśki, Sucha Wieś, Dowspuda.Pętlowa trasa na jednodniowa wędrówkę wzdłuż dolnego basenu rzeki Rospudy. Szlak prowadzi drogami gruntowymi w 2/3 długości pośród drzew zachodniego krańca Puszczy Augustowskiej. Można dojechać do niezwykle urokliwego, jednocześnie historycznego miejsca nad Rospudą, tj. do uroczyska św. miejsce. Znajduje się tutaj drewniana kapliczka otoczona starymi krzyżami. Na trasie możliwość kąpieli w jez. Jałowo. W pobliżu Dowspudy cmentarz z okresu I wojny. Punkt startowy w Dowspudzie posiada dobrą infrastrukturę, jest tu: parking samochodowy, wypożyczalnia sprzętu turystycznego (rowery i kajaki), sezonowy punkt informacji turystycznej (VII-VIII),. Warto tu zwiedzić pozostałości neogotyckiego pałacu Ludwika Michała Paca i romantycznego parku.


"WOKÓŁ JEZ. HAŃCZA"

Oznakowany kolorem żółtym; dł. 22,5 km.Przebiega przez miejscowości: Malesowizna - Turtul – Wodziłki – Dzierwany - Mierkinie (Stara Hańcza) – Hańcza – Kruszki - Malesowizna - Turtul. Trasa na szybkie, jednodniowe, poznanie "serca" Suwalszczyzny, czyli bardzo charakterystycznego, prawie podgórskiego krajobrazu północnej części regionu. Prowadzi po terenie Suwalskiego Parku Krajobrazowego. Możliwość dotarcia do najgłębszego polskiego jeziora – Hańczy, będącego rezerwatem przyrody. W pobliżu trasy liczne naturalne głazowiska – charakterystyczny element krajobrazu tej części regionu. Bliskie spotkanie z zabytkowymi obiektami Staroobrzędowców w Wodziłkach (drewniana świątynia – molenna, łaźnia parowa zwana "banią", cmentarz prawosławny).


"DO GÓRY CISOWEJ"

Oznakowany kolorem czarnym; dł. 12 km.Trasa rozpoczyna się i kończy we wsi Smolniki. Przebiega przez miejscowości położne na terenie Suwalskiego Parku Krajobrazowego: Udziejek Dolny – Gulbieniszki - Sidory – Kleszczówek - Smolniki. Główne atrakcje na trasie: zabytkowa drewniana kapliczka z XVIII/XIX w Smolnikach, punkt widokowy "U Pana Tadeusza" z panoramą na jeziora kleszczowieckie, drewniany młyn wodny z przełomu XIX i XX wieku w Udziejku Dolnym, Góra Cisowa - jeden z najpiękniejszych punktów widokowych w SPK.


"NA GÓRĘ ZAMKOWĄ"

Oznakowany kolorem niebieskim; dł. 15,1 km.Rozpoczyna się we wsi Malesowizna-Turtul w pobliżu siedziby Suwalskiego Parku Krajobrazowego, a kończy w Wodziłkach. Po drodze przebiega przez miejscowości: Rutka, Szurpiły, Kazimierówka, Sidorówka i Czajewszczyzna. Główne atrakcje na trasie: ruiny młyna wodnego w Turtulu, rezerwat przyrody "Rutka" (z rozległym głazowiskiem powierzchniowym, jeziorem Linówek oraz tzw. amfiteatrem wodziłkowskim), jezioro Szurpiły, grodzisko Jaćwingów - kompleks Góra Zamkowa w Szurpiłach oraz molenna i stara zabudowa wiejska we wsi Wodziłki. Stąd doTurtula można wrócić odcinkiem żółtego szlaku rowerowego "Wokół jez. Hańcza".


"DOLINĄ CZARNEJ HAŃCZY. Z SUWAŁK DO SUWALSKIEGO PARKU KRAJOBRAZOWEGO"

Oznakowany kolorem zielonym; dł. 9,9 km. Od wsi Potasznia przebiega dalej przez miejscowości: Żywa Woda, Okrągłe, Podwysokie Jeleniewskie, Rutka i kończy się we wsi Malesowizna-Turtul, w pobliżu siedziby Suwalskiego Parku Krajobrazowego. Trasa prowadzi dnem rozległej doliny rzeki Czarna Hańcza. Od 2009 roku na wzniesieniach lewego brzegu doliny rzeki funkcjonuje duża farma wiatrakowa, która towarzyszy znacznej długości trasy do Parku. Czarna Hańcza na tym odcinku płynie powolnym nurtem, tworząc pośród torfowisk malownicze meandry. Główne atrakcje na trasie: Góra Krzemieniucha (289 m npm, drugie pod względem wysokości wzniesienie na Suwalszczyźnie), cmentarz z I wojny w Rutce.Wbrew nazwie szlak nie rozpoczyna się w Suwałkach. Od Suwałk do miejscowości Potasznia, gdzie są pierwsze zielone znaki, trzeba skorzystać z prawie 3 km odcinka szlaku czarnego Suwałki – Osowa.


SUWAŁKI – OSOWA

Oznakowany kolorem czarnym; dł. 5,2 km.Prowadzi od północno-zachodniej granicy miasta Suwałki (rozpoczyna się za osiedlem mieszkaniowym Północ i przysiółkiem Krzywólka), przez miejscowości Stary Bród i Potasznia położone nad Czarną Hańczą, do jeziora Okmin we wsi Osowa. Jezioro jest znanym miejscem kąpieliskowym. W Krzywólce warto zobaczyć młyn wodny.


SUWAŁKI – STARY FOLWARK

Oznakowany kolorem żółtym; dł. 14 km. Z Suwałk do Krzywego prowadzi ścieżka rowerowa, dalej żółte znaki szlaku prowadzą drogą przez wieś do siedziby Wigierskiego Parku Narodowego w Krzywem, a następnie przez miejscowość Leszczewo do Starego Folwarku, gdzie kończy się w pobliżu Muzeum Wigier. Szlak ten powstał w 2006 roku w celu umożliwienia bezpiecznego przejazdu rowerem z Suwałk do Starego Folwarku. Na trasie szlaku w miejscowości Krzywe znajduje się Centrum Informacji Turystycznej, wystawy stałe: rzeźb, przyrodnicza "Nad Wigrami" i etnograficzna "Ocalić od zapomnienia", ścieżki edukacyjne "Las", "Suchary" oraz "Dary Natury", a także plaża nad jeziorem Czarnym.


"DO SMOLNIK"

Oznakowany kolorem zielonym; dł. 32,3 km.Przebiega przez miejscowości: Wiżajny, Bolcie, Okliny, Mierkinie (Stara Hańcza), Smolniki, Rogożajny Wielkie i zawraca do Wiżajn.Szlak doprowadza do północnych granic Suwalskiego Parku Krajobrazowego, gdzie w Starej Hańczy można zobaczyć najgłębsze polskie jezioro – Hańczę (rezerwat przyrody) oraz ruiny dawnego dworu, a w Smolnikach słynne punkty widokowe.


"WOKÓŁ JEZIORA WIŻAJNY"

Oznakowany kolorem czerwonym; dł. 12,8 km.Pętla prowadząca wokół jeziora, od miejscowości Wiżajny, przez Burniszki, Stankuny, Wiłkupie, wraca do Wiżajn. W Burniszkach biegnie obok cmentarza ewangelickiego, stąd też odchodzi droga prowadzącą do nieodległego litewsko-rosyjskiego jeziora Wisztynieckiego. Czerwony szlak po drodze mija też gospodarstwa specjalizujące się w produkcji serów podpuszczkowych – tradycyjnych lokalnych wyrobów. W niektórych z tych gospodarstw realizowany jest program wioski tematycznej "Biegun zimna i sera".


"W GÓRY SUDAWSKIE"

Oznakowany kolorem żółtym; dł. 16,5 km. Szlak zaczynając od Wiżajn zatacza pętlę w kierunku wschodnim, doprowadzając do Gór Sudawskich i dalej przez polodowcowe krajobrazy okolic Góry Rowelskiej (najwyższego wzniesienia Suwalszczyzny) zawraca do Wiżajn. Prowadzi też przez miejscowości: Sudawskie – Maszutkinie - Makowszczyzna - Kamionka - Marianka.